Bureau Buitenland

Al dagen gaan Franse scholieren en docenten de straat op tegen lege lerarenkamers en scholen die uit elkaar vallen, en op verschillende plekken komt het tot botsingen met de politie. Ook verpleegkundigen, brandweer en ander overheidspersoneel leggen het werk neer, net nu de premier morgen een begroting presenteert die moet bezuinigen op een recordschuld. Hoe lang houdt de regering het vol als zowel de straat als het parlement zich tegen haar keert? In Bureau Buitenland: Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo. (11:52) Vrouwelijke premier: Marokko lukt het wel Een historisch moment: voor het eerst in de geschiedenis krijgt Marokko een vrouwelijke premier en dat kan Nederland nog niet zeggen. Vorige week won Fatima Zahra El Mansouri de verkiezingen waarop de Marokkaanse koning haar als leider van de nieuwe regering koos. Wat betekent haar benoeming voor de positie van vrouwen in Marokko? En, zal het deze kersverse premier lukken iets te doen aan de grote sociaaleconomische problemen in het land? Daarover te gast Nadia Bouras, historicus aan de Universiteit Leiden. Presentatie: Nadia Moussaid

Na zeventig dagen acclimatiseren aan de macht, spreekt Andy Burnham vanmiddag voor het eerst zijn partij toe als partijleider en premier. Het wordt zijn belangrijkste speech tot nu. Gebrek aan visie heeft hij alvast niet. Burnham heeft grootse plannen, zo wil hij een universeel systeem optuigen voor de zorg. Maar daar is ook groot geld voor nodig, en dat brengt de vraag ter tafel: hoe realistisch is Burnhams nieuwe koers? Daarover VK-kenner en politicoloog aan de Radboud Universiteit, Casper Kirkels. (10:38) De frontlinie van AI-oorlogsvoering  Volgend jaar al kan het zo zijn dat niet langer de mensen maar AI bepaalt wat er gebeurt op het slagveld. Dat zei de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de VN. En, zei hij: voordat het zover is, kunnen we maar beter vrede hebben. De oorlog in Oekraïne is een proeftuin voor razendsnelle technologische ontwikkeling. Oekraïne loopt voorop, maar is het ook een goed voorbeeld voor ons, in Europa, in Nederland? Te gast is Jessica Dorsey, universitair docent Internationaal recht aan de Universiteit Utrecht en expert op het gebied van AI in militaire context.  Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl de macht in Venezuela grotendeels in handen blijft van de Verenigde-Staten, neemt de onrust onder de bevolking toe. Op meerdere plaatsen kwamen mensen de straten op tegen de regering vanwege de voortdurende stroomuitval. Ook eisten de demonstranten dat oppositieleider Maria Corina Machado terugkeert naar Venezuela en dat er nieuwe presidentsverkiezingen komen. Hoe gaat dit verder in Venezuela? Hierover collega en Latijns-Amerikakenner Edwin Koopman. (10:01) Hoe Rusland via Kirgistan sancties ontduikt  Niet alleen via de enorme schaduwvloot probeert Rusland de westerse sancties te ontduiken. Het Centraal-Aziatische land Kirgistan speelt inmiddels een sleutelrol in de doorvoer van allerlei goederen naar Rusland die dan toch terechtkomen in de defensie-industrie. Deze 'Kirigistan route' loopt onder andere via cryptomunten, lokale banken, nepbedrijven en het Russische A7: een bedrijf dat is opgericht door een veroordeelde fraudeur, politicus en ondernemer. De Europese Unie probeert sinds kort Kirgistan harder aan te pakken om de ontduiking van sancties tegen te gaan. Maar gaat deze aanpak ook werken? Wij vragen het journalist Thijs Broekkamp, die Kirgistan goed kent.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Al veertien jaar probeert het Westen Rusland te straffen met steeds hardere sancties. Maar Russische bedrijven vinden nog steeds sluwe wegen om die blokkades te omzeilen. Hoe doen ze dat? We praten erover met sanctie-expert Yvo Amar en onderzoeksjournalist Karlijn Kuijpers. Presentatie: Bram Vermeulen

In Europa rinkelen de alarmbellen over een mogelijke Russische escalatie op Europese bodem. Het laatste waarschuwingssignaal komt uit Denemarken. Volgens de Deense inlichtingendienst groeit de kans op een beperkte Russische aanval op een lidstaat van de NAVO, en dat op korte termijn. Waar is het Kremlin op uit? We vragen het Ruslandkenner Hubert Smeets van platform Raam. (07:32) Extremisme in Israël De film Naza zorgt voor grote ophef in Israël. De makers worden bedreigd met het intrekken van hun nationaliteit, en kunnen uit gevaar voor eigen veiligheid niet meer in het land verblijven. Dat roept vragen op over de vrijheid van meningsuiting in Israël. Hoe groot is het extremisme én hoeveel ruimte is er om vrij te spreken? Te gast zijn artistiek leider Jaïr Stranders en schrijver Natascha van Weezel. Presentatie: Nadia Moussaid

In de VS lijken de aankomende tussentijdse verkiezingen de duurste ooit te zullen worden, met miljarden dollars aan campagne-budget. Vooral de Republikeinen hebben in de laatste weken een “money bomb” laten vallen, aldus Amerikaanse media. Bedrijven mogen in de VS ongelimiteerd doneren aan politieke partijen, én ze kunnen dat anoniem doen. Maar het verzet tegen deze zogenaamde Dark Money groeit, zag collega en Amerika-kenner Laila Frank in Montana. (10:58) Tigray onder hoogspanning De spanningen in de Ethiopische regio Tigray lopen opnieuw op. De Ethiopische regering en een alliantie van rebellengroepen beschuldigen elkaar van agressie, waardoor de vrees voor een nieuw conflict toeneemt. Het vredesakkoord tussen beide partijen lijkt op losse schroeven te staan, dat werd afgesloten na de oorlog die tussen 2020 en 2022 aan honderdduizenden mensen het leven kostte. Volgens hoogleraar internationale betrekkingen van de Universiteit Tilburg Mirjam van Reisen zijn de huidige spanningen onderdeel van een bredere regionale machtsstrijd. Presentatie: Sophie Derkzen.

Vandaag ontmoet Donald Trump de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waar een staakt-het-vuren op het gebied van energie op tafel ligt. Trump wijst met de vinger naar Zelensky: Oekraïne zou volgens hem met aanvallen op Russische olieraffinaderijen de hoge benzineprijzen veroorzaken. Iets wat Trump heel slecht uitkomt met de aankomende tussentijdse verkiezingen. Zelensky wil zijn land intussen door de winter loodsen. Daarover Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen vanuit Kharkiv.    (12:37) Zorgen om veiligheid Taiwan  President Trump en Xi Jinping treffen elkaar donderdag in Washington. Het is de tweede topontmoeting van de wereldleiders dit jaar, die in Taiwan voor de nodige onrust zorgt. Trump legde het eiland al eerder op tafel als wisselgeld bij het sluiten van deals. Bronnen melden dat Xi hem ook vandaag onder druk zal zetten om wapenleveranties aan Taiwan te stoppen. Hoever is de Amerikaanse president donderdag bereid te gaan? Daarover Casper Wits, sinoloog verbonden aan de Universiteit van Leiden.

De Amerikaanse regering bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof en zal die binnenkort opleggen. Terwijl de druk vanuit Washington steeds verder lijkt te worden opgevoerd om het hof af te breken, blijft het vanuit Europa opvallend stil. Wat kunnen gastland Nederland en de andere lidstaten doen om het hof te beschermen? Daarover Alette Smeulers, Hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen.   (08:54) Eindspel bondskanselier Merz Opnieuw lijdt de CDU van bondskanselier Merz een historische nederlaag bij de Duitse deelstaatverkiezingen. De grote winnaars zijn de uiterst rechtse AFD en de uiterst linkse Linke. Daarmee lijkt er een nieuwe politieke realiteit te ontstaan in Duitsland, wat vergaande gevolgen kan hebben voor de positie van Merz. Wat wordt zijn eindspel? We vragen het Volkskrant-correspondent Peter Giesen en Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut.   Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week brengt de Chinese president Xi voor het eerst in jaren een staatsbezoek aan de VS. Op de agenda: AI. Trump riep dit weekend dat ie met volle kracht vooruit wil, met de ontwikkeling van AI, om van China te winnen. Wij vragen ons af: wat stelt Xi daar tegenover, straks in Washington?  Aan de Bureau Buitenlandtafel: Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven én Stanford. En Paul Verhagen, van het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de botsing tussen geopolitiek en technologie schreef hij onlangs het boek Tech-tonic shift. Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week blokkeerden Franse vissers urenlang havens en een olieterminal in Zuid-Frankrijk, uit protest tegen de hoge brandstofprijzen. Vandaag houdt president Macron een spoedberaad in het Élysée over de nijpende geopolitieke situatie. Intussen staan het uiterst rechtse Rassemblement National en het uiterst linkse La France insoumise klaar in de coulissen. Daarover journalist en Frankrijk-kenner Stefan de Vries. (11:45) De dappere leraren van Soedan Terwijl in Soedan de oorlog tussen de RSF-rebellen en het Soedanese regeringsleger al ruim drie jaar voortduurt, spreken hulporganisaties van een van de langste en ernstigste schoolsluitingen ter wereld. Meer dan 8 miljoen kinderen, bijna de helft van alle kinderen in het land, kunnen nog altijd niet naar school. Toch vinden Soedanezen manieren om kinderen les te blijven geven. Hoe pakken ze dat aan? Collega-redacteur Noëlle Habraken sprak met Soedanese leraren en zocht het uit. Presentatie: Chris Kijne.